Ikusgai jarri etiketadun mezuak erakusten. Erakutsi mezu guztiak
Ikusgai jarri etiketadun mezuak erakusten. Erakutsi mezu guztiak

2025(e)ko uztailaren 23(a), asteazkena

Mary Elizabeth Walton

Mary Elizabeth Walton estatubatuar asmatzaile eta ingeniaria izan zen, ingurumenaren, poluzio atmosferikoaren eta kutsadura akustikoaren aldeko borrokan aitzindaria, eta hiri handietako kutsadura arintzeko hainbat sistema asmatu zituen. 

Waltonek trenak eragindako soinu-kutsadura murrizten zuen asmakizun bat patentatu zuen. Errailak alkitran eta kotoiz pintatutako egurrezko bilgarri batez estali zituen, hareaz betetzen zena, zarata eta bibrazioak xurgatzea errazten zuena. 

+Info

2025(e)ko ekainaren 30(a), astelehena

Obstetrizia

 


Irudia: Ji-Elle CC BY-SA 4.0

XVIII. mendean, erditzea prozesu oso arriskutsua zen. Ezagutza medikoaren faltak eta ondo prestatutako emaginik ez egoteak ama eta haurtxo askoren heriotza eragiten zuten. Baina emakume batek errealitate hori aldatzea erabaki zuen: Angélique Marguerite Le Boursier du Coudray, Frantzian obstetrizia-irakaskuntzaren aitzindaria. 

2025(e)ko ekainaren 23(a), astelehena

Plazandreak

Bilboko Udala Plazandreak txapelketarekin arituko da lankidetzan; izan ere, saioa Esperantza frontoira itzuliko da edizio berri batekin. Itxaso Erroteta Bilboko Udaleko Gazteria eta Kiroleko zinegotziak parte hartu du ekainaren 23tik uztailaren 21era Bilbo emakumezkoen pilotarik onenaren hiriburu bihurtuko duen txapelketaren aurkezpenean.

+Info

2025(e)ko ekainaren 3(a), asteartea

Lanparako andrea

Florence Nightingale (Florentzia, 1820ko maiatzaren 12a – Londres, 1910eko abuztuaren 13a) erizain, idazle eta estatistikari britainiarra izan zen, erizaintza profesional garaikidearen aitzindaritzat hartua eta erizaintzaren lehen ereduzko kontzeptuaren sortzailea. Matematiketan nabarmendu zen, eta estatistikako ezagutzak aplikatu zituen epidemiologian eta osasun estatistikan. 

Urtero, maiatzaren 12an, bere jaiotzaren urteurrenarekin bat eginez,  Erizaintzaren Nazioarteko Eguna ospatzen da. 

+Info

2025(e)ko martxoaren 20(a), osteguna

Tapputi

 


Tapputi, Tapputi-Belatekallim bezala ere ezaguna ("Belatekallim" jauregi bateko emakume ikuskariaz ari da), historiako lehen kimikatzat hartzen da. 

Lurrin-fabrikatzaile bat zen, K. a. 1200. urtearen inguruan Babiloniako Mesopotamian datatutako idazkera kuneiformeko taulatxo batean aipatua. Loreak, olioa eta kalamua erabiltzen zituen cyperus, mirra eta baltsamoarekin batera. Ura edo beste disolbatzaile batzuk gehitzen zituen, gero hainbat aldiz distilatu eta iragazten zituen. Hau ere alanbike baten erreferentzia zaharrena da. 

2025(e)ko otsailaren 11(a), asteartea

Doako bisita gidatua


Gozatu doako bisita gidatua Bilbon zehar paseatzen ari zaren bitartean eta zure emakumeen historia liluragarria ezagutu.

Haiek gidatuko zaituzte eta isildutako istorioak kontatuko dituzte. Emakume miresgarriak aurkituko dituzu, arrasto ezabaezina utziko dizutenak.

Nola funtzionatzen du?

Ez da ezer deskargatu behar. Zure mugikorra besterik ez duzu behar (hobe entzungailuekin).

Ibilbide gidatu eta autonomoa da. Oso modu errazean erabiltzen da webgune honen bidez. Uneoro esango dizugu nondik jo.

Istorio bakoitza baliabide dibertigarriekin kontatzen da: eszena antzeztuak, bideo animazioak, lokuzioak edo ilustrazioak

Ibilbidea jolas interaktibo gisa diseinatuta dago, eta proba egingo dizugu, argitu beharreko galderekin. Baina ez kezkatu, beti izango duzu ibilbidea osatzeko aukera!

https://bilbao.historiasmujeres.tours/index.php?idioma=eu


2025(e)ko urtarrilaren 21(a), asteartea

Phillis Wheatley

 


Phillis Wheatley (1753-1784) Estatu Batuetan poesia liburu bat argitaratu zuen lehen idazle afroamerikarra izan zen. Senegalen jaioa, zazpi edo zortzi urterekin saldu zuten esklabo gisa eta Ipar Amerikara eraman zuten. Bostongo Wheatley familiak erosi zuen, irakurtzen irakatsi zion eta geroago poesia idaztera bultzatu zuen bere talentua ikusi zutenean. "Phillis" deritzen zen, horixe zelako ekarri zuen ontziaren izena, eta Wheatley, erosi zuen merkatariaren abizena. 

+Info

2024(e)ko azaroaren 25(a), astelehena

Azaroak 25ean

Datorren astelehenean, azaroak 25ean, Emakumeen aurkako Indarkeria Ezabatzeko Nazioarteko Eguna dela eta, Eusko Jaurlaritzak indarkeria matxistaren adierazpen guztiak gaitzetsi nahi ditu eta deia egiten dio gizarteari denok batu gaitezen emakumeen kontrako indarkeria geldiarazteko. 

+Info

2024(e)ko urriaren 30(a), asteazkena

Kale-izendegi



#callejeroconnombredemujer

Bilboko udalak identifikazio-plakak jarri ditu Zorrotzaurreko Galletaginen etorbidean eta Zamaketari etorbidean

Izen berriekin portu-eremuan lan egin zuten emakumeak gomutatu nahi dira Zamaketari kalearen kasuan, eta Artiach galleten fabrika zaharrean aritu zirenak, Galletaginen kalearen kasuan.

Izen berriak Deustuko barrutiko auzo-elkarteekin batera aukeratu dira, parte-hartze bidezko prozesu bitan.

+Info

2024(e)ko uztailaren 30(a), asteartea

Ikusgaia: Rosa Parks


Rosa Parks historiara pasatu zen 1955ean Alabamako autobus batean bidaiari zuri bati eserlekua uzteari uko egiteagatik. Gertaera horrek agerian utzi zituen arraza beltzeko pertsonek pairatzen zituzten segregazio baldintzak, eta haien eskubide zibilen defentsarako elkarte bat sortzea ere ekarri zuen.

Gainera, Parksen ekintzak eragin nabarmena izan zuen mugimendu feministan, erakutsiz emakumeak ere lider izan zitezkeela justizia sozialaren eta berdintasunaren aldeko borrokan.

+Info

2024(e)ko uztailaren 9(a), asteartea

Plazandreak


Udalak Plazandreak txapelketarekin arituko da lankidetzan, eta pilotaririk onenekin itzuliko da Esperantza frontoira, Uztailaren 1etik abuztuaren 5era arte.

Taldekako lehiaketa da eta pilotariek binaka jokatu beharko dute, lau eta erdiaren barruan; garaipen bakoitzeko puntu bat batuko dute.

Maila goreneko 12 pilotarik hartuko dute parte, lau taldetan banatuta: Arrizabalaga-Capellán eta Ibarrola, Aldai-Mendizabal eta Larrarte, Zabaleta-Gaminde eta Etxegarai eta Garai-Galeano eta Arrillaga.

+Info


2024(e)ko maiatzaren 23(a), osteguna

"Hemen gaude: hiru emakume, hiru istorio, hiru bizitza"




Lucía Mbomiok idatzitako album ilustratua eta Elizabeth Monterok irudiztatua. Hiru emakume handiren istorioa kontatzen du: Nicole Ndongala, Rosa Irasusta eta Paola Hurtado. 

Argitalpena Bigarren Hezkuntzako ikasleekin lan egiteko pentsatuta dago. Baliabide hau gaztelaniaz, euskaraz, katalanez eta galegoz deskarga daiteke. Gelan lan egiteko gida didaktiko batekin dator. 

+Info 

2024(e)ko martxoaren 8(a), ostirala

Emakumea eta teknologia


Martxoaren 8a Emakumearen Nazioarteko Eguna da, berdintasunari buruz hausnartzeko unea. Pausoak ematen ari dira, baina oraindik bide luzea dago egiteko. Aurrera egiteko moduetako bat da bizitzako arlo guztietan ekarpen esanguratsuak egin eta itzalean geratu diren hainbat eta hainbat emakume ikusaraztea.

Artikulu honetan, teknologiaren arloan egindako ekarpenekin nabarmendu diren emakumeei buruzko aipamena egiten digute: Ada Lovelace, Grace Hopper, Margaret Hamilton, Top Secrets Rosies, Angela Ruiz Robles, Carol Shaw, Shirley Ann Jackson, Hedy Lamarr, Melanie Wolperwhkins eta Schitney.

Gustatuko litzaizuke zure ekarpena zein izan zen jakitea?

+Info

2024(e)ko martxoaren 4(a), astelehena

"Zuetaz Harro"

La campaña "Orgullosas" del 8 de marzo aplaude la aportación de las mujeres mayores en el empoderamiento de las generaciones más jóvenes

"Zuetaz Harro” da martxoaren 8ko Emakumeen Nazioarteko Egunaren kanpainaren leloa, Berdintasun, Justizia eta Gizarte Politiketako Sailak bultzatua, Emakunderen, hiru foru aldundien eta EUDELen eskutik.

Esaldi honekin batera doan leloak: “Ahaldundutako emakume bakoitzaren atzean ahalduntzera bultzatu duen beste emakume bat egon da” emakume adinduek gazteenen ahalduntzean egindako ekarpena goraipatzen du, belaunaldien arteko harremanaren garrantzia bereziki azpimarratuz.

+Info

2024(e)ko otsailaren 29(a), osteguna

Marina Marroquí

 


Egitarauaren lehen ekitaldia martxoaren 4an izango da, astelehenean, eta hasierako plater nagusi bat eskainiko du; izan ere, egun horretan Sestaon izango da emakumeen eskubideen defendatzaile handia den Marina Marroquí. Indarkeria matxistan aditua den Marroquí gizarte-hezitzaileak 120.000 neskamutili baino gehiagori eman dizkie tailerrak, eta, horri esker, Valentziako Erkidegoan eragin handiena duten 25 emakumeen artean izendatua izan da. Gainera, ondo ezagutzen du indarkeria matxista, zoritxarrez, lehen pertsonan pairatu zuelako gaitz hori.

Martxoaren 4an, astelehena, eguerdiko 12etan, Marina Marroquik "Eso no es sexo" bakarrizketa aurkeztuko du Sestaoko ikasleentzat; eta arratsaldean, 18:00etatik aurrera, "Eso no es amor" izeneko beste bakarrizketa bat eskainiko du, publiko orokorrari zuzendua.

2023(e)ko azaroaren 2(a), osteguna

Kaleko jazarpena

Stand Up programak kaleko jazarpenaren arazoa agerian utzi eta, aldi berean, bai jazarpena jasaten duten pertsonei bai ikusten dutenei tresnak eskaintzen dizkie, lagundu eta esku hartu dezaten. 

Programa honen helburua  pertsonak eremu publikoetan egoera horien aurrean modu seguruan nola jokatu ahal duten prestatzea da, 5Dko metodologia erabiliz: arreta galaraztea, eskuordetzea, dokumentatzea, laguntza ematea eta jazarleari zuzentzea. 

Gehiago jakin nahi duzu? Esteka honetan duzu informazio guztia. 

2023(e)ko urriaren 3(a), asteartea

Clara Campoamor



Clara Campoamor kaleko fatxada batean horma-irudi bat egiten ari dira, estatuko emakumeek botoa emateko eskubidea lortu zuen abokatu eta politikari horren omenez.

Zorrotzako bizilagun baten ideia izan zen horma-irudia egitea, eta proposamen bat aurkeztu zuen Udalak urtero antolatzen dituen aurrekontu parte-hartzaileetara.

#callejeroconnombredemujer

2023(e)ko apirilaren 26(a), asteazkena

ikusezin


Ikerketa batek aztertu du genero-arauek eta rolek bigarren hezkuntza eta unibertsitateko talde lanetan duten eragina 

Neskek beren gain hartzen dituzte zeregin ikusezinenak, eta auto-exijentziaren ondorioz, inurri-lan ezkutua egiten dute taldearentzat. Jendaurrean hitz egiteko legitimitate gutxiago dutela sentitzen dute, eta mutilek, berriz, askatasun handiagoz ikusten dute beraien partaidetza publikoa.

+Info